Halil Hoca ile “Aktif Pasif” Sorular
İstanbul’daki özel liglerin vazgeçilmez hakemi, canım arkadaşım Halil İbrahim Dinçdağ ile birlikteyiz. Arkadaşlığımız 2009–2010 yıllarına uzanıyor. Kendisini tanımaktan çok mutluyum. Pes etmeyişi, çalışkanlığı, özgüveni, kendini sürekli geliştirme çabası, zekâsı, iyi kalbi, vefası ve dobralığıyla benim için çok özel bir insan.
Bu kez sorular biraz aktif, cevaplar hiç pasif değil. Futbolu, yıllardır süren hukuk mücadelesini, dostluğu, aşkı ve kimsenin pek dokunmak istemediği meseleleri konuştuk.
Göksel Aksel: Hoş geldin arkadaşım.
Halil İbrahim Dinçdağ: Çok teşekkür ediyorum, hoş bulduk.
Gazete manşetleri ile değişen bir hayat
Göksel Aksel: Yeni nesilde senin mücadeleni bilmeyenler vardır belki. İzninle kısa bir hatırlatmayla başlayalım. Sene 2009… Bir sabah uyanıyorsun ve Türkiye’nin gündemindesin. Gazetelerde çarşaf çarşaf haberlerde sen varsın. Güya kimliğin gizlenmiş ama sen olduğun ayan beyan ortada. “Eşcinsel hakem” manşeti her yerde. O günü, yaşadıklarını ve mücadeleni anlatır mısın?
Halil İbrahim Dinçdağ: Yeni neslin bilmediği kesin. Yeni nesilde araştırma ve okuma alışkanlığı pek olmadığı için daha çok anı yaşamayı seviyorlar. Ama şunu unutmamalılar: Anı yaşarken geçmişte yaşananları araştırıp öğrenmezlerse sadece anı yaşamakla kalır, geleceklerini de kaybederler.
2009 yılında başlayan bir mücadelem var. Bu mücadele kolay olmadı; en yakın şahitlerinden biri de sensin. Türkiye Futbol Federasyonu Merkez Hakem Kurulu, askerlikten muaf olduğum için 2009 yılından itibaren bana hakemlik yaptırmamaya başlamıştı. Ben de haklarımın iadesi için bireysel bir mücadeleye başladım.
Bu süreçte yazdığım bir dilekçe, TFF Hakem İşleri Müdürlüğünün o dönemki müdürü tarafından gazetelere servis edildi. 2009 yılının mayıs ayında gazeteler manşetlerden, sürmanşetlerden haberler yaptı. Hayatım tamamen değişti; daha doğrusu değişmek zorunda kaldı.
Sonrasında medyada söyleşiler, röportajlar, canlı yayınlar ve TFF’ye açılan maddi ve manevi tazminat davası geldi. 2010 yılında başlayan hukuk mücadelesinde, 2015 yılında, 19 duruşmanın sonunda davayı kazandık. Fakat gerekçeli kararda yazılanları adil bulmadığım için itiraz ettim.
Yargıtay itirazımızı kabul etti ama maddi tazminat verilebileceğini, manevi tazminatın koşullarının oluşmadığını belirtti. Bunu da bir üst mahkemeye taşıdık. İtirazımız reddedilince yaklaşık beş buçuk yıl önce Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaptım. Dosyam hâlâ orada bekliyor.
Bu mücadele sonuna kadar devam edecek. Şunu da söyleyeyim: Bazı arkadaşlarımızın söylem ve eylemleri yüzünden mücadelemiz pek çok kez sekteye uğradı. Hem medyada hem hukuk alanında hem de halk nezdinde ciddi zorluklar yaşadık.
“Kim aktif, kim pasif?”
Göksel Aksel: Aktiflerin, pasiflerin birbirine karıştığı günümüz dünyasında konuyu cinsel yönelimden çıkarıp cesarete getirsek… Futbol dünyasında kimler konuşmakta ve haklının yanında durmakta aktif, kimler haksızlığa karşı durmakta pasif sence?
Halil İbrahim Dinçdağ: Çok güzel bir soru Gökselciğim. Maalesef futbol dünyasında bu haksızlık karşısında konuşan veya yanımda duran kimse yok. Senin ifadenle hepsi pasif.
Ama bu aktif ve pasifin yanına bir şey daha ekleyeyim: Aynı anda hem aktif hem pasif olanlar var. Yan yana geldiğinizde size destek veren ama ayrıldığınızda sessiz kalan, hatta destek verdiği anlaşılmasın diye karşınızda duranlar da oluyor.
Spor medyasında destek verenler de var, vermeyenler de. Destek verenlere buradan teşekkür ediyorum. Ama hep söylediğim bir şey var: Futbol camiası, spor medyası, hatta genel olarak medyamız bu konulara uzak kalmayı tercih ediyor.
Bence bunun nedenlerinden biri de dernekler adına çalışan bazı kişilerin farklı ilişkilere girerek yıllarca verilen mücadeleleri sekteye uğratması. Kendini kullandıran dernekler, emek verip o dernekleri büyütenlere de bir yerde ihanet etmiş oluyor.
“Düşmanın attığı taş mı, dostun attığı gül mü?”
Göksel Aksel: Sana gizliden gizliye destek verdiğini söyleyip kamuoyu önünde susanlar olduğunu biliyoruz; önceki röportajlarında da anlatmıştın. Seni hangisi daha çok yaraladı: Açıkça karşına geçip cephe alanlar mı, yanında görünmekten korkanlar mı?
Halil İbrahim Dinçdağ: Açıkçası karşıma geçip cephe alanlara kızmadım, kızmıyorum. Çünkü onlar kendilerine yakışanı yaptı, yapıyor.
En acısı; yanımda olmaktan korkanlar, utananlar, benimle görünürse adının çıkacağını düşünenler oldu. Beni onlar yaraladı. Bu süreçten her seferinde güçlenerek çıktıkça bazıları yanımda olmaya başladı. Bir şey söylemedim, sadece bakıp gülüyorum.
Bu insanların, her anlamda yardımımın dokunduğu insanlar olması ayrı bir acı.
Düşmanın attığı taş mı, yoksa dostun attığı gül mü acıtır? Gül var, gül var!
Erkeklik Ofsayta Düşünce!
Göksel Aksel: Futbol dünyasının “erkeklik” anlayışına tek bir soru sorma hakkın olsa ne sorardın? Cevabını en çok kimden duymak isterdin?
Halil İbrahim Dinçdağ: “Erkeklik denince aklına ilk ne geliyor?” diye sorardım. Bu soruya futbolun bütün paydaşları cevap versin isterdim.
Biliyorsun, yıllar önce çıkan söyleşi kitabımın adı Erkeklik Ofsayta Düşünce. Çoktan ofsayta düşmüşler.
“Adını soyadını değiştirelim, hakemliğe devam et”
Göksel Aksel: 2025’teki söyleşinde sana ismini değiştirip yeniden hakemlik yapma önerisi geldiğini anlattın. Bu teklif nasıl yapıldı? Senden gerçekte neyinden vazgeçmeni istiyorlardı?
Halil İbrahim Dinçdağ: Benden kendimden vazgeçmem, başkası olmam istendi.
Dönemin Merkez Hakem Kurulu üyesi Osman Avcı, avukatıma “Halil İbrahim bundan sonra nerede hakemlik yapacak?” diye sormuş. Avukatım da “İstanbul’da yapacak” cevabını vermiş.
Bunun üzerine avukatıma, “O zaman Halil İbrahim’le mahkemeye gidelim, adını soyadını değiştirelim. O hakem olduğu anlaşılmasın, hakemliğe devam etsin” demiş.
Böyle bir teklif hangi akıl ve mantıkla yapılır, bilmiyorum. Ben ne adımdan ne de soyadımdan utandım.
Her fırsatta söylüyorum: Ben önce insanım, sonra Müslümanım, sonra Trabzonluyum ve eşcinselim. Kendinden utananlar isimlerini değiştirebilir.
Ben Halil İbrahim Dinçdağ. Kısacası HİD bir marka oldu ama onların esamesi okunmuyor.
“2009 yılında o duvarları çatlattım”
Göksel Aksel: Kendin olma ve mesleğini kaybetmeme mücadelende dünya medyasında çokça yer aldın. Hatta yıllar önce bir röportajında tercümanlığını yapmıştım. O zamandan bugüne eşcinsel olduğunu kamuoyuna açıklayan futbolcular oldu. Bu görünürlüğe katkın olduğunu düşünüyor musun?
Halil İbrahim Dinçdağ: Kesinlikle düşünüyorum. Çünkü şunu görmüş oldular: Kendinizi iyi ifade eder ve işinizde başarılı olursanız sizi sahipleniyorlar.
Futbol, erkeklik anlamında çok katı kuralları olan, duvarlar ören bir alandı. İşte ben 2009 yılında o duvarları çatlattım, fay hatlarını hareketlendirdim.
Sonrasında çok olmasa da açıklayanlar, açılanlar oldu. Ama yine de katı duvarları olan bir alan. Medyada görünür olmak ve mücadeleni iyi anlatabilmek çok önemli. Futbolcular hâlâ bilinmekten korkuyor.
“Şov yapmak kolay!”
Göksel Aksel: Sana destek verdiğini söyleyen kurumlar, markalar veya ünlüler arasında bunu somut bir işe ya da iş birliğine dönüştüren oldu mu? Sözde değil, gerçekten katkı sağlayanlar var mı?
Halil İbrahim Dinçdağ: Hayır, olmadı. Hepsi lafta ve reklamda kaldı. Bugüne kadar dişimle tırnağımla kazıyarak geldim. Kameraların, mikrofonların önünde şov yapmak kolay.
Sağ olsunlar, özel organizasyonlar olan Efendi Lig ve Gazoz Ligi’nde görev yapıyorum. Onların desteği çok büyük. Özellikle Efendi Lig’in.
“Ben mücadelemle sevgiliyim”
Göksel Aksel: Biraz da özel hayatına gelelim. Tanınmış olmak aşk hayatını nasıl etkiledi?
Halil İbrahim Dinçdağ: Maalesef hayatımda biri yok. Tanınır olunca sanki ulaşılmaz biri olmuşsun gibi oluyor ve bu konularda kimse yanaşamıyor.
Onun için yalnızım. Sanırım ben mücadelemle sevgiliyim.
TFF’ye özür şartı: “O dönemin yöneticilerinden hesap sorulmalı”
Göksel Aksel: Yıllara yayılan hukuk mücadelen bugün hangi noktada? TFF yarın özür dilese, kaybettiklerini telafi etmek için o özrün yanında ne yapması gerekir?
Halil İbrahim Dinçdağ: Dosyam şu anda Anayasa Mahkemesinde bekliyor. Tam beş buçuk yıl oldu. Toplamda on yedi yıldır süren bir hukuk mücadelem var.
TFF özür diler ve on yedi yıllık kayıplarımı karşılarsa elbette oturur, konuşuruz. Ama o dönemin yöneticilerinden hesap sorulması şartıyla.
“Eşcinsellik seks işçiliği demek değildir”
Göksel Aksel: Yıl 2026; eşcinsellik artık daha açık konuşulabiliyor. Hatırlar mısın, bir gün seninle bir dernek toplantısına gitmiştik. Seks işçiliği yapan eşcinsel bir üniversite öğrencisine “Sana iş bulalım” dediğimizde çok sert tepki görmüştük. Bazı yöneticiler ve üyeler, “Beden işçiliği özgürlüktür, isteyen bedenini satar” demişti. Eşcinsellerin yalnızca zennelik, seks işçiliği, erotik içerik üretimi veya drag performansı gibi alanlarda var olabileceği algısı hakkında ne düşünüyorsun?
Halil İbrahim Dinçdağ: Hatırlamaz mıyım o günü… Seks işçiliği kişinin kendi tercihi. Ancak “İş bulamıyorum” diyerek duygu sömürüsü yapıp “Gel, sana iş bulalım” dediğimizde itiraz edilmesi ayrı bir çelişki.
Eşcinsellik seks işçiliği demek değildir. Bence bazılarına bedenini satıp para kazanmak daha kolay geliyor. Belki linç edileceğim ama ben karşıyım.
Eşcinsellik, seks ya da feminenlik demek değildir. Kadın veya erkek, bir bireyin bedenini sergileyerek veya satarak para kazanmasına karşıyım.
Bize karşı çıkmalarının bir diğer nedeni de ajitasyon alanlarından birine çomak sokmuş olmamız.
“Neyi ispatlamaya çalışıyorlar?”
Göksel Aksel: Trabzon başta olmak üzere çeşitli yerlerden tanıdığımız, eşcinsel olduğunu bildiğimiz bazı erkeklerin son yıllarda kadınlarla evlendiğini görüyoruz. Bu evlilikleri hem erkekler hem de kadınlar açısından nasıl yorumluyorsun?
Halil İbrahim Dinçdağ: Gülüyorum. Hatta sen bana Instagram’dan düğün haberlerini haberlerini gönderince kahkaha atıyorum.
Bunu bilerek evlenen kadınlara da Allah akıl fikir versin. Durum aşikârken evlenenler neyi ispatlamaya çalışıyor, bilmiyorum.
Benim de bildiğim çok örnek var. Belli bir süre sonra eşleri onları boşuyor ve mahkemelerde çok çirkin ifadeler kullanılıyor. Aslında üzülüyorum. Aile kurumuna çok saygı duyan bir insanım. Tabi evlenmelerine karşı değilim ama bazıları çok komik, hatta trajikomik oluyor.
“Evet, neden olmasın? Bir çocuğum olsun istiyorum”
Göksel Aksel: Bugün hoşlandığın, sevdiğin ve sana değer veren bir kadın karşına çıksa bir kadınla evlenmek ister misin?
Halil İbrahim Dinçdağ: Evet, neden olmasın? Çünkü çocukları çok seviyorum ve bir çocuğum olsun istiyorum. Babalık duygularım çok yoğun. Az önce de söylediğim gibi aile kurumu bence çok değerli.
Ama buna cesaret edecek bir eş bulmak zor. Eşcinsel olduğu bilinen, feminen olan, zennelik yapan insanlar sıra sıra evleniyor. Onların evlendiği yerde ben on kere evlenirim! (Gülüyor.)
LGBT hareketine sert eleştiri: “Amacından çıkmış durumda”
Göksel Aksel: Ben dünyadaki LGBT hareketinin amacından saptığını, kendi içinde yozlaştığını ve bazı söylem ve eylemleriyle toplumlara zarar verir hâle geldiğini düşünüyorum. Senin fikrin nedir?
Halil İbrahim Dinçdağ: Kesinlikle katılıyorum. Tamamen amacından çıkmış ve belli organizasyonların eline geçmiş durumdalar. İlk çıkış noktalarından bugünkü hâllerine geldiler.
Bence toplumların tepkisi de bu yüzden. İnsanlar tehlikenin farkında. Çünkü iş eşcinsellerin haklarını savunmaktan çıkıp farklı yerlere yönlendirileli çok oldu.
Sahada hayat devam ediyor: Efendi Lig ve Gazoz Ligi
Göksel Aksel: Güncel olarak görev yaptığın ligleri tanıtmak ister misin? Çalışmalar nasıl gidiyor?
Halil İbrahim Dinçdağ: Bahsettiğim gibi, 2013 yılından beri Efendi Lig’de hakemlik yapıyor ve hakem organizasyonlarını yürütüyorum. Hem bu zorlu sürecimde hem de pandemi döneminde bana sonsuz destek verdiler.
Başta gazeteci ve ligin kurucularından Bağış Erten’e, ligin devamlılığı için canla başla çalışan Kaan Emre’ye, ligimizde yer alan bütün kaptanlara ve paydaşlara sonsuz teşekkür ediyorum.
Bir de Gazoz Ligi’miz var. Orada da 2014 yılından beri görev yapıyorum. Kısa bir ayrılığımız olmuştu ama devam ediyorum. Gazoz ekibine ve paydaşlarına da sonsuz teşekkürler.
Bu liglerimizin bir diğer güzelliği, üniversite okuyan gençlere hem meslek öğretmek hem de burs niteliğinde para kazanmalarını sağlamak.
2013 yılından beri yetiştirdiğim öğrencilerden ikisi yurt dışında hakemlik yapıyor. Üçü de ülkemizde klasman hakemliği yapıyor.
“Siyasetçileri açıklarsam Meclis aritmetiği değişir”
Göksel Aksel: Futboldan, siyasetten, sanat camiasından sayısız “gizli eşcinselin” sırrını biliyorsun ama yıllardır kimseyi ifşa etmedin. Nasıl ve neden sabrediyorsun?
Halil İbrahim Dinçdağ: Evet, çok var. Özellikle futbolda sayısız isim var. Ama ülkemizde bu isimleri açıklamak, onları ateşe atmaktır. Çünkü bizdeki taraftar profiliyle Avrupa’daki taraftar profili çok farklı.
Şu kadarını söyleyeyim: Futbolcuların, teknik direktörlerin, yöneticilerin ve spor medyasındaki isimlerin kim olduğunu açıklarsam yer yerinden oynar.
Siyasetçileri açıklarsam Meclis aritmetiği değişir.
Çok damarıma basmasınlar, herkes ayağını denk alsın! Senin de damarına basmasınlar; sen de az sır küpü değilsin, konuşturma beni şimdi. (Karşılıklı gülüyoruz.)
“Korkularınız sizi esir almasın”
Göksel Aksel: Son olarak söylemek istediklerin neler?
Halil İbrahim Dinçdağ: Bir ülkede bir grubun haklarını savunuyorsanız ve samimiyseniz o ülkeyi yönetenler kim olursa olsun, hangi ideolojiden olursa olsun onlarla iletişim kurmak zorundasınız.
Muhalif bir parti gibi davranırsanız bu kez karşınızda sizi muhatap alan değil, size cephe alan bir yönetim bulursunuz. Duvarlar örerseniz, hak temelli mücadeleyi maddiyata ve fonlamalara dökerseniz yıllarca samimiyetle verilen mücadeleleri de bir çırpıda çöpe atmış olursunuz.
Ülkenizdeki millî ve manevi değerlerle dalga geçerseniz taraftar değil, düşman kazanırsınız. Bunu yıllarca söyledim. Söylediğim için de “şucu”, “bucu” oldum.
Ben insanı temel alan, vatanını ve milletini seven bir bireyim. Mücadeleme sonuna kadar devam edeceğim.
Gerçekten samimiysek bütün kapıları çalıp aşındırmalı, derdimizi samimiyetle anlatmalıyız.
Son olarak: Arkadaşlar, hiçbir şeyden korkmayın. Korkularınızın üzerine gidin. Aksi takdirde korkularınız sizi esir alır ve bir ömür boyu korkak olarak yaşarsınız.
Bunları da beğenebilirsiniz
Merve Sürmen Kozmetik
26 Kasım 2018
Feyza Altun Kimdir?
19 Şubat 2024






