“Tümülüs” Anlam Yüklü bir Yolculuk

Son zamanlarda izlediğim lezzetli oyunlardan biriydi Tümülüs. İzleyenleri düşündürdü, duygulandırdı, yer yer güldürdü. İşte Tümülüs yorumlarım.

Cenk Türkkanı tarafından yazılan Tümülüs’ü Gizem Gürer’in yönetmenliğinde izledik. TÜMÜLÜS, üç oyuncunun sahnede kurduğu bir anlatı alanında, bu toprakların bastırılmış hafızasını hatırlamaya çağıran bir oyun olarak kurgulanmış. Oyun, tarih boyunca darağaçlarında, sürgün yollarında ya da suskunlukların içinde kaybolmuş hakikatlerin izini sürüyor. Bu iz sürme, kurmaca evrende “Kalem-i Hakikat” olarak adlandırılan bir tablet yazıcısının sesi aracılığıyla görünür oluyor ve geçmişten gelen söz, sahnede yeniden doğuyor.

Anlatı klasik bir olay örgüsüne dayandırılmamış. Bunun yerine sahnede ritüel, söz ve beden aracılığıyla gelişen bir dramaturji kurulmuş. Oyunun sahneleme anlayışı, Prof. Dr. Nurhan Karadağ’ın araştırmalarıyla kayıt altına alınan Anadolu köy seyirlik oyunlarının biçimsel özelliklerinden esinlenilmiş. Ölme–dirilme temalı törenler, Yağmur Gelin alayları ve meddah geleneğinin anlatı teknikleri; çağdaş tiyatro dili içinde yeniden yorumlanarak sahnede seyirci ile buluşturulmuş. Bu güzel buluşmadaki seyircilerden biri de bendim.

Oyunda Yağmur Gelin imgesi, Anadolu’daki yağmur ritüellerinin taşıdığı anlamı genişleten bir sembol olarak ortaya çıkıyor. Bu figür, bereket arzusuyla yapılan bir çağrıyı temsil ederken aynı zamanda bu çağrının bedelini de hatırlatıyor. Böylece sahnede, bedenini toprağa, yağmura ve hakikate adayan kadınların ve susturulmuş seslerin temsili beliriyor.

Üç oyuncu, bedenlerini ve sahnedeki nesneleri farklı rollere ve anlamlara dönüştürerek oyunun dünyasını profesyonelce kuruyorlar. Bu dönüşümler sayesinde sahne, yalnızca bir temsil alanı olmaktan çıkıp; ritüelin, hatırlamanın ve ortak belleğin yeniden üretildiği bir mekâna dönüşüyor.

Oyuncu Performansları Hakkında

Tümülüs’ün etkileyici hikayesini izleyici ile buluşturan oyuncular, Buket Tuncer, Nejmettin Şahinoğlu, Şahan Efe Küçük. Oyuncuların temsil boyunca birbiriyle uyumu, seyirci ile etkileşimi, dans performanslarındaki akıcılığını beğendim. Sadece sevgili Buket Tuncer’in fiziksel özellik bakımından Yağmur Gelin karakterine göre biraz fazla modern göründüğünü düşündüm. Benim gereksiz detaycılığımdan kaynaklanan bir göze batma olabilir. Fakat performans bakımından hepsi birbirinden iyiydi. Üç genç oyuncuyu da tebrik ediyor, sanat hayatlarında başarılar diliyorum.

Yapım Hakkında

Cenk Türkkanı tarafından kaleme alınan metni şık, etkileyici ve sanatsal anlamda doyurucu buldum. Yönetmen koltuğunda değerli Gizem Gürer yine harikalar yaratmış. Tiyatroseverler Gizem Hoca’yı tanır ve çalışmalarını takip ederler. Gizem Hoca’mızın özellikle tiyatro çalışmalarına akademik, bilimsel, sanatsal dokunuşlar katmasını; eserleri yorumlarken tüm olasılıkları değerlendirmesini ve en derin anlamlardan en yüzeysel kısma kadar detayları ilmek ilmek dokumasını çok kıymetli buluyorum. Yazarın da yönetmenin de eline emeğine sağlık. Tebrik ediyorum.

Sahne arkası ekibi Ankara’da hemen hemen tüm özel tiyatro çalışmalarından tanıyoruz. Çok çalışkan gençler hepsi. Işık tasarımda Berkay Erdoğan, dans koreografide Onur Dilek, kostüm tasarımda Dilek Işık, müzikte Orhan Görgülü yer alıyor. Ayrıca Ses ve ışık teknisyenleri Kadir Köse, Akif Bulur ve teknik destekte Yunus Emre Iğnak bu çalışkan ekibin değerli parçaları. Hepsini tek tek tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum.

Tümülüs, üst üste izlenip her seferinde farklı bir metaforla aydınlanma yaşamak isteyen sanatseverler için tavsiyemdir.

Değerli okurlar, sizden ricam Sole Sanat’ı, Zamban Performans’ı ve yukarıda adı geçen tüm isimleri takip edin, çalışmalarını destekleyin.

Yaşasın sanat!

Sevgiler.

Göksel AKSEL